Categorie archief: Het Geluid van Hasselt-Genk

The Sound of Hasselt and Genk – looking back

Could we dream up a work of art for the finale to the Unie Hasselt-Genk that would make the two cities resound in harmony, with as many participants as possible from different sections of the population? Could we think of a way to create some kind of ‘sound wave’ between Hasselt and Genk, ideally along the Albert Canal and the oversized bridge to nowhere, the Tuikabelbrug? The curator of the Unie Hasselt-Genk, Tom Van Gestel, imagined something huge, inspired by a historical music spectacle from the Soviet era, featuring artillery, choirs, orchestras and a whole fleet of ships.

Tuikabelbrug


We immediately thought of other historical examples that embodied the idea of ‘two in one.’ Take Giovanni Gabrieli’s ‘cori spezatti’, for example, two choirs positioned far apart in Saint Mark’s Basilica in Venice just under five hundred years ago, a set-up which created a stereo sound in the imposing space by means of alternating, antiphonal singing techniques. Or the father of American composer Charles Ives, who instructed two marching bands to march towards each other from opposite directions, each playing their own tune. The collisions of sounds in and out of tune were enough to give the young Charles Ives a lifetime’s worth inspiration for the disconcerting compositions that later made him famous.

Before long we came up with the idea of uniting the two poles of Hasselt and Genk with two walls of sound that would move from the two cities towards the Tuikabelbrug, where they would merge into a two-part whole. We realised the effect would be even greater if the sounds of Genk and Hasselt respectively led a life of their own beforehand: if the sounds could nestle inside the heads of the people of Genk and Hasselt at the start of the Unie and then unite resoundingly during the finale. A concept for The Sound of Hasselt and Genk was born.

It soon became clear that there were many obstacles along our path from dream to reality (including a canal and a bridge). How could we get local groups enthusiastic about such an ambitious, and above all highly adventurous, artistic project? How realistic was it to create two sound waves moving towards each other? How could something like this be done in the open air with musical instruments that needed to stay dry? And above all: who would be able to shape these ideas artistically?

We took our concept to Wim Henderickx, a composer with an international career but more than anything someone we trust, who has already proved his ability to spark enthusiasm in large groups of people, even with music that does not immediately appeal. Wim was persuaded and we took him to the place where everything was going to happen. We stood on the bridge and let our imaginations loose. The size of the bridge and the canal made an impression, but what struck us most was how the wind blew all the sounds away. A sobering sound test along the hunting path revealed that besides protection from the wind, amplification would be essential. The scale of the project gradually began to dawn on us. Working groups got down to the business of sorting out logistics, production and communications. Plans were drawn up, tested and fine-tuned.

Cobra Wim Henderickx

After a general call for participants, representatives of no less than forty local musical groups and ensembles turned up to the first info session. They were often hesitant, and many had questions. Was it going to be difficult? Would they need a lot of rehearsals? Wim unveiled the plan with infectious enthusiasm. By now the concept had evolved into a ‘living sound sculpture’ that would be performed on three stages on the bridge: a symphony orchestra, a brass band and, in the middle, a large choir with two soloists and percussion. Antifoon was to become a composition with a clear structure, but also a lot of freedom for everyone, from beginners to advanced musicians, to do their thing. The premiere would be preceded by parades from Genk and Hasselt with mobile sound makers. Wim would also compose two city tunes for Genk and Hasselt that would be heard at the end of the composition and which would be played beforehand by the carilloners and street musicians all summer long.

Drie podia

Tim Finoulst (c) Kristof Vrancken verkleind

© Kristof Vrancken

Listen here to the city tune for Hasselt:

And here to the city tune for Genk:

Enthusiasm grew, and by a few months before the premiere we could count on participants from eight choirs, four brass bands, the Limburg symphony orchestra ‘Jeugd en Muziek’ and several percussion groups. When Hasselt conservatory and Genk music school jumped on the bandwagon a little later with large groups of young singers and percussionists, we realised we had an unexpected problem: we had more participants than anticipated, more than we could deal with, and many of them needed a place on the bridge that was protected from the rain. We puzzled over the figures, but it was becoming increasingly clear that the logistical and technical side of the project were becoming an enormous challenge. Yves Mergaerts from Kick came to the rescue. He came up with a transparent cover with space underneath for more than 200 singers, and also dealt with the sound amplification in a three-part system that did justice to the musical concept.

Z33_DE_UNIE_2014_KVRANCKEN043

© Kristof Vrancken

On 5th October, on the stroke of four, The Sound began with a cannon shot.

Immediately, sirens began to blare in the distance and fire engines began to drive slowly towards the bridge from opposite directions.

Behind them came platoons of singing bicycles and honking Vespas, as two fleets of pleasure boats sailed towards each other down the canal itself.

© Kristof Vrancken

© Kristof Vrancken

Under the Tuikabelbrug, two alpenhorns were waiting for them, one on each side of the canal.

They made the metal of the bridge sizzle with musical question-and-answers. Up on the bridge, a parade of children playing PVC instruments wound their way between the crowds of people.

Gradually the various orchestras began to join in with short bursts of sound.

In the distance, trucks carrying the percussion groups led by Luc Mishalle and Jo Zanders approached the bridge along the hunting paths, followed by two mobile carillons playing the Genk and Hasselt city tunes.

Beiaard

A final burst of cannon fire close to the bridge was the starting signal for Antifoon, Wim Henderickx’ brand new composition. Musical energies and colours came and went in quick succession: colourful orchestral sounds were interrupted by the percussion groups.

Pulsing passages were followed by long drawn-out, harmonious waves of sound.

The music flowed back and forth over the bridge, from one stage to another.

Around five hundred musicians gave of their best for more than half an hour, fired up by three conductors: Pieter Schuermans for the symphony orchestra, Diederik Glorieux for the choir and Kevin Houben for the brass band. In the middle of the bridge, Wim Henderickx oversaw the entire show from a kind of command centre. Towards the end of the performance, two soloists appeared on the central stage. Coloratura soprano Elise Caluwaerts and bass Werner Van Mechelen took the musical symbolism to its apex, bringing Antifoon to a long, lyrical close.

© Kristof Vrancken

© Kristof Vrancken

When the applause died down, the city tunes sounded out for one last time, now in a powerful up-tempo version. Then the musicians and audience made their way home, and quiet returned to the Tuikabelbrug.

© Kristof Vrancken

© Kristof Vrancken

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder -English, Atelier de Stad, Het Geluid van Hasselt-Genk, Voor muzikanten en kunstenaars

Atelier de Stad Hasselt-Genk

Six young sound artists in search of the sound of Hasselt and Genk

On 15 October 2013, Musica (Neerpelt), Z33 (Hasselt) and C-Mine Cultural Centre (Genk) sent out a call for young sound artists to engage with ‘the sound’ of Hasselt and Genk. Out of more than 40 entries from Belgium and abroad, jury members Paul Craenen (Musica), Esther Venrooy (School of Arts Gent), Gilles Helsen (Musica), Tim Toubac (Z33) and Ils Huygens (Z33) chose six promising sound artists: five from Belgium and one from the Netherlands. Canvas followed their artistic process closely and made a documentary about the project.

 

Hasselt and Genk: a new metropolis in Limburg?

Hasselt and Genk, the two biggest cities in Limburg, are only a stone’s throw apart. In recent decades, moreover, they have been growing closer and closer together. So it is not unthinkable that in the future the two cities might merge into a single commercial and cultural metropolis.

This immediately raises questions about how we might shape the open spaces between Hasselt and Genk. And above all: how should we imagine this future metropolis? After all, Hasselt and Genk have completely different characters: the picturesque shopping city of Hasselt with its traditional jenever drink and the cathedral, and the open industrial city of Genk with its recent mining history still fresh in people’s memories.

Hasselt1Genk1

The sound of the city

You don’t just see the differences and similarities between the two cities: you can hear them as well. Each of the cities has its own, unique urban soundscape, a typical landscape of sounds that determines the character of the surroundings. Hasselt sounds different to Genk: you are more likely to hear high heels ringing on cobblestones in Hasselt than in Genk, where, however, there is a far greater variety of dialects and languages to be heard.

For Atelier de Stad Hasselt-Genk the six selected artists went in search of this acoustic identity. They set off into the cities, together or alone, armed with their ears, microphones and above all a healthy dose of imagination and creativity. Would they be able to imagine a situation where sounds from Hasselt and Genk combined to create something new?

Between artistic creation and urban studies

Atelier de Stad Hasselt-Genk is one of the five ‘city workshops’ revealed this autumn on Canvas, along with Brussels, Ghent, Kortrijk and Ostend. The film crews followed the entire artistic process from the selection procedure in February 2014 to the opening of the exhibition in C-Mine Cultural Centre in September this year, where the results were presented.

In an initial phase, the six artists went on study trips in the field. Simon Halsberghe and Caroline Claus took a bicycle ride together through the extensive urban zones that can be found all over the region: past houses built for miners, housing estates and industrial estates, along the canal, discovering the old mine sites and the nineteenth-century terraced houses. Simon Halsberghe made field recordings with contact microphones on safety railings or trees. The mayor of Genk allowed Caroline Claus to see the ambitious energy plans that are currently on the drawing board.

Simon Halsberghe DSC_0032

Site-specific

Tim Finoulst took his electric guitar into the centre of Hasselt to play traffic signs and sculptures with the help of transducers: he literally uses the city as an ‘amplifier’ for his guitar improvisations. As the only Limburg native among the artists, he knows the region better than anyone. Marieke van de Ven (NL) visited the Emile van Dorenmuseum in Genk and took a walk through the fascinating landscape around C-Mine to immerse herself in the transformations the landscape has undergone.

DSC_0025

Listen to one of Tim Finoulst’s improvisations here:

DSC_0043

The local dialects provided the subject for Koenraad Vandersyppe’s investigations. He developed an artificial language in which elements of both Hasselt and Genk dialect can be discerned. Finally, Joris Gielen combed the streets of Hasselt and Genk in search of typical sounds and unusual acoustics.

Listen here to a sound fragment used by Koenraad Vandersyppe:

DSC_0056

Klankenbos and Klankatlas as a starting point

Musica, in partnership with sound artist Esther Venrooy, coached the artistic processes right from the start. In July, the group was invited to a working residence in Klankenbos (Neerpelt). From here the sound artists, most of whom do not live in Limburg, could explore the region and work on their creations in peace. Musica also made its Klankatlas platform and tools available for the project: Marieke van de Ven used the mobile GPS application that Musica developed with Yvan vander Sanden for the Maasland Sound Route to create her poetic listening walk for the C-Mine spoil tip; likewise, the Klankatlas interactive map provided the medium for Joris Gielen’s sound map.

Download Marieke van de Ven’s mobile app entitled Songs for a Landscape from the Klankatlas.

Listen to Joris Gielen’s soundscapes in the Klankatlas.

Sound exhibition in C-Mine Cultural Centre

On 20 September 2014, the results resounded through the industrial spaces of C-Mine, where the enormous, rusty machines make the history of mining feel very tangibly present. The techniques and media that the Atelier de Stad artists used to translate their work were highly varied: until 5 October, the public were not only able to experience a listening walk with a mobile app or discover an online sound map, but also to enjoy a performance by Tim Finoulst, an audiovisual installation by Simon Halsberghe and a publication by Caroline Claus. A video projection showed an installation by Koenraad Vandersyppe that was not at the C-Mine site but a few kilometres away, beneath the cable-stayed bridge over the Albert Canal between Hasselt and Genk. This is a symbolic place where the finale of the Unie Hasselt-Genk was held on Sunday 5 October in the form of The sound of Hasselt and Genk and the premiere of Antifoon, a living sound sculpture by Wim Henderickx for more than 400 musicians.

DSC_0004 IMG_0149 DSC_0036 IMG_0168 DSC_0107

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder -English, Atelier de Stad, Het Geluid van Hasselt-Genk, Klankatlas

Het Geluid van Hasselt en Genk – een terugblik

Of we een kunstwerk konden bedenken voor het slotevenement van de Unie Hasselt-Genk dat de twee steden zou laten samenklinken, met zoveel mogelijk deelnemers uit alle lagen van de bevolking? Of we een manier konden bedenken om een soort klankgolf tussen Hasselt en Genk te creëren, als het even kon langs het Albertkanaal en die veel te grote, nutteloze Tuikabelbrug? Curator van de Unie Hasselt-Genk Tom Van Gestel zag het groots en haalde inspiratie voor zijn vraag bij een historisch muziekspektakel uit het Sovjet-tijdperk waaraan artillerie, koren, orkesten en een hele scheepsvloot deelnamen.

Tuikabelbrug


We dachten meteen aan andere historische voorbeelden die de idee van een twee-eenheid konden  belichamen. Zoals Giovanni Gabrieli die een kleine vijfhonderd jaar geleden in de San Marco basiliek van Venetië twee koren ver uit elkaar plaatste (cori spezatti) om vanuit die opstelling de imposante ruimte in stereo tot klinken te brengen via alternerende, antifonale technieken. Of aan de vader van de Amerikaanse componist Charles Ives, die twee marching bands uit tegenovergestelde richting naar elkaar toe liet marcheren, elk met zijn eigen tune. De vals-juist klinkende botsingen bezorgden zoon Charles een levenslange inspiratie voor de bevreemdende composities waarmee hij later naam zou maken.

Vrij snel kwamen we tot het voorstel om de bipool Hasselt-Genk muzikaal te verenigen via twee geluidsfronten die vanuit beide steden zouden oprukken naar de Tuikabelbrug, waar ze zouden versmelten tot een tweestemmig geheel. We bedachten dat het effect nog groter zou zijn als het Genkse en Hasseltse geluid elk op zichzelf al vooraf een eigen leven zou kunnen leiden. Als het zich van bij de start van de Unie tussen de oren van de Genkenaren en Hasselaren zou nestelen om dan op het slotevenement klinkend verenigd te worden. Een concept voor Het Geluid van Hasselt en Genk was geboren.

Al snel werd duidelijk dat tussen droom en uitvoering vele obstakels liggen (waaronder een kanaal en een brug). Hoe konden we lokale groepen warm maken voor zo’n ambitieus maar vooral ook erg avontuurlijk artistiek project? Hoe haalbaar was het om twee naar elkaar toe bewegende geluidsgolven te creëren? Hoe kon zoiets in openlucht plaatsvinden met muziekinstrumenten die droog moeten blijven? En vooral: wie zou er in staat zijn om zoiets artistiek vorm te geven?

We stapten met ons concept naar Wim Henderickx, componist met een internationale carrière, maar vooral ook een vertrouwenwekkend persoon die reeds bewezen heeft dat hij grote groepen kan enthousiasmeren, zelfs voor minder evidente muziek. Wim was overtuigd en we trokken met hem naar de plek waar alles zou gebeuren. We gingen bovenop de brug staan en lieten onze verbeelding de vrije loop. De omvang van de brug en het kanaal maakten indruk, maar wat vooral opviel was de wind die alle geluid wegblies. Ook een ontnuchterende geluidstest langs het jaagpad wees uit dat niet alleen beschutting, maar ook klankversterking onmisbaar zou worden. De schaal van de onderneming begon stilaan tot ons door te dringen. Werkgroepen gingen aan de slag om de logistiek, productie, werving en communicatie in goede banen te leiden. Plannen werden uitgewerkt, afgeketst, aangepast.

Cobra Wim Henderickx

Na een algemene oproep daagden vertegenwoordigers van niet minder dan veertig lokale muzikale groepen en ensembles op voor een eerste infovergadering. Dikwijls afwachtend, velen met vragen. Ging het moeilijk zijn? Moest er veel gerepeteerd worden? Wim deed met de nodige overtuigingskracht zijn plan uit de doeken. Het concept was intussen geëvolueerd tot een ‘levende klanksculptuur’ die op de brug vanop drie podia zou worden uitgevoerd: een symfonisch orkest, een harmonieorkest en centraal een groot koor met twee solisten en percussie. Antifoon zou een compositie worden met een duidelijke structuur, maar tegelijk met veel vrijheid waarin iedereen, van beginner tot gevorderde, zijn plek zou vinden. De creatie zou vooraf gegaan worden door optochten vanuit Genk en Hasselt met mobiele klankmakers.  Wim zou ook twee stadstunes componeren voor Genk en Hasselt die aan het eind van de compositie zouden weerklinken en die vooraf door de beiaardiers, maar ook door straatmuzikanten de hele zomer lang gespeeld zouden worden.

Drie podia

Tim Finoulst (c) Kristof Vrancken verkleind

© Kristof Vrancken

Beluister hier de stadstune voor Hasselt:

En hier de stadstune voor Genk:

Het enthousiasme groeide, en enkele maanden voor de creatie konden we rekenen op deelnemers uit acht koren, vier harmonieorkesten, het Limburgs symfonisch orkest Jeugd en Muziek en enkele percussiegroepen. Toen even later ook het Hasseltse conservatorium en de Genkse muziekacademie op de kar sprongen met grote groepen zangertjes en percussionisten, zaten we met een onverwacht probleem: de hoeveelheid deelnemers overtrof onze verwachtingen en capaciteit, en voor velen onder hen moest een droog plekje op de brug voorzien worden. Er werd gecijferd en gerekend, het werd steeds duidelijker dat logistiek en techniek een enorme uitdaging zouden worden. Yves Mergaerts van Kick bracht redding. Hij stelde een transparante, overdekte constructie voor die plaats zou bieden aan een koor van meer dan 200 zangers, en pakte tegelijk ook de geluidsversterking aan met een driedelige opstelling die recht deed aan het muzikale concept.

Z33_DE_UNIE_2014_KVRANCKEN043

© Kristof Vrancken

Op 5 oktober werd om klokslag 16u met een kanonschot Het Geluid op gang geschoten.

Meteen daarna loeiden vanuit de verte de sirenes en brandweerwagens kwamen traag vanuit tegenovergestelde richting naar de brug gereden.

Achter hen volgden kolonnes van zingende fietsen en toeterende Vespa’s, op het kanaal zelf voeren twee vloten van pleziervaartuigen elkaar tegemoet.

© Kristof Vrancken

© Kristof Vrancken

Onder de Tuikabelbrug wachtten twee alpenhoorns hen op, elk langs één kant van het kanaal.

In een muzikaal vraag en antwoord lieten ze het metaal van de brug zinderen. Boven op de brug baande een stoet van op PVC-instrumenten muziek spelende kinderen zich een weg tussen de toegestroomde mensenmassa.

Gaandeweg begonnen ook de verschillende orkesten zich te roeren met korte klankinterventies.

Uit de verte kwamen terraswagens met de percussiegroepen van Luc Mishalle en Jo Zanders langs de jaagpaden naar de brug toe, gevolgd door twee mobiele beiaarden die de tunes van Genk en Hasselt speelden.

Beiaard

Een laatste kanonschot, dichtbij de brug gaf vervolgens het startsein van Antifoon, de gloednieuwe compositie van Wim Henderickx. Muzikale energieën en kleuren wisselden elkaar af: veelkleurige, orkestrale klanken werden onderbroken door interventies van percussiegroepen.

Pulsmatige passages werden gevolgd door langgerekte, harmonieuze klankgolven.

De muziek golfde heen en weer over de brug, van het ene podium naar het andere.

Zowat vijfhonderd muzikanten gaven meer dan een half uur lang het beste van zichzelf, aangevuurd door drie dirigenten: Pieter Schuermans voor het symfonisch orkest, Diederik Glorieux voor de koorzangers en Kevin Houben voor het harmonieorkest. Centraal op de brug leidde Wim Henderickx vanuit een soort commandocentrum het geheel in goede banen. Naar het eind van de performance verschenen twee solisten op het centrale podium. Elise Caluwaerts, colloratuursopraan en de bas Werner Van Mechelen dreven in hun duo de muzikale symboliek ten top en zetten een langgerekt, lyrisch orgelpunt op Antifoon.

© Kristof Vrancken

© Kristof Vrancken

Na het applaus zetten de orkesten een laatste maal de stadstunes in, in een stevige up-tempo versie deze keer. Muzikanten en publiek keerden nadien huiswaarts, en het werd weer stil op de Tuikabelbrug.

© Kristof Vrancken

© Kristof Vrancken

1 reactie

Opgeslagen onder Het Geluid van Hasselt-Genk

Bouw mee aan een akoestische brug tussen Hasselt en Genk!

Musica gaat – samen met tal van partners – op zoek naar het geluid van Hasselt en Genk. Iedereen kan bijdragen aan deze zoektocht: professionele geluidskunstenaars en amateurmuzikanten, harmonieën en popgroepen, scholen en muziekproducers, … Zin om te participeren in Het Geluid van Hasselt-Genk of Atelier de stad?

Het Geluid van Hasselt-Genk maakt deel uit van het ambitieuze kunstproject De Unie Hasselt-Genk, dat de twee Limburgse kernsteden op artistieke wijze met elkaar verbindt. Het Geluid van Hasselt-Genk gaat op zoek naar de akoestische identiteit van Hasselt en van Genk. Welke verschillen kan je horen? Maar vooral: hoe kunnen we beide steden laten samenklinken?

Het hoogtepunt van Het Geluid van Hasselt-Genk is een totaalspektakel op 5 oktober 2014 aan de tuikabelbrug over het Albertkanaal, een symbolische plek halfweg tussen Hasselt en Genk. Componist en dirigent Wim Henderickx schrijft voor deze gelegenheid een nieuw werk met twee ‘stads-tunes’ die aan de brug tot één muzikaal geheel zullen versmelten. Voor de uitvoering van dit spektakel zal hij een beroep doen op lokale muzikanten, fanfares, harmonieën, orkesten, bands, dj’s, beiaardiers, maar ook op andere ‘klankenmakers’, zoals supporterskoren, sirenes of schoolgroepen.

In het voortraject naar deze performance worden vijf jonge kunstenaars, in het kader van het Canvasproject ‘Atelier De Stad’, op pad gestuurd om de steden Hasselt en Genk op akoestisch vlak binnenstebuiten te draaien. Zij worden hierbij begeleid door een professioneel team van nationale en internationale specialisten en geluidskunstenaars.

De organisatoren zijn daarnaast ook geïnteresseerd in jouw geluid van Hasselt en Genk. Ken jij een kenmerkend geluid dat absoluut niet mag ontbreken? Participeer en draag bij tot een auditieve map van Hasselt en Genk.

Participeer aan Het Geluid van Hasselt-Genk!

  • Je wil deel uitmaken van het artistiek team van Atelier de stad? Wij zoeken (geluids)kunstenaars, componisten, muzikanten, turntablists, producers, …
  • Je wil actief deelnemen aan het slotspektakel? Wij zoeken fanfares en harmonieën, zangkoren, bands en ensembles, dj’s, beiaardiers, muziekscholen en andere verenigingen of creatieve geesten.
  • Je wil jouw geluid van Hasselt of Genk delen en zo je steentje bijdragen tot een online, auditieve kaart?

Kijk op uniehasseltgenk.be en schrijf je in.

In samenwerking met Z33, C-Mine, Stad Genk, Stad Hasselt, Provincie Limburg en de Vlaamse Overheid.

1 reactie

Opgeslagen onder Atelier de Stad, Het Geluid van Hasselt-Genk, Voor muzikanten en kunstenaars