Categorie archief: Samhain

Muziek onder de maan – Een verslag van OORtreders in tekst, beeld en geluid door Emmanuel van der Beek

Emmanuel van der Beek is student architectuur, cultureel omnivoor en semi-professioneel videast en kunstcriticus. Wij nodigden hem uit voor OORtreders. Lees hieronder zijn multimediaal verslag.

Vrijdagavond was een geslaagde openingsavond. Gitaarkwartet ZWERM opende OORtreders met kosmische muziek in de kerk van Neerpelt, onder een gigantische maan, verbazingwekkend om te zien en te horen. Diezelfde maan hing zaterdag in Provinciaal Domein Dommelhof, waar ’s avonds het tweede deel van het festival begon. Een nachtelijk festival voor kunst die niet onder één noemer valt. Enkele indrukken van die avond in tekst, beeld en natuurlijk geluid.

De muzikale performance Sileen luidde het begin van de avond in. In deze soundscape van Rutger Zuydervelt ging een grote groep leerlingen van de Muziekacademie van Mol in dialoog met elektronische geluiden die uit boxen klonken. De jonge muzikanten wisten een wonderbaarlijke sfeer te scheppen die er nog de hele avond zou blijven hangen. Het eerste optreden al zorgde voor verstilling bij de kiosk voor Oud-Dommelhof. Deed je je oren dicht, leek de zon al onder.

En wanneer de zon écht onder was, lichtte daar bij de kiosk de grote maan op. In het donker werd ze haast een echte maan, maar dan heel dichtbij. Een decorstuk achter het podium, een vreemde ontmoetingsplek ook. Naast de maan musiceerden de hele avond non-stop muzikanten met zin voor avontuur. Uit diverse hoeken kwamen de muzikanten, jong en oud, uit Neerpelt, uit Brussel of uit Nederland.
2-oortreders-duo-1-web
Na de groep jonge leerlingen trokken Valery Vermeulen en Se_Ren_Dip (een trio met gitaar, sax en cello) de aandacht. Data uit de ruimte, omgezet in klank, net zoals ruimteschepen blijkbaar zelf doen: informatie versturen als geluid. Op die geluidsgolven speelde Se_Ren_Dip een soundscape. Helemaal anders dan de akoestische klank van de jonge muzikanten eerder op de avond, maar even nachtelijk en kosmisch.

Dat ook veel kinderen wilden proeven van de nachtelijke klanken, was te zien in het open atelier van Eric Van Osselaer. Speciaal voor hen bouwde hij Musiscopes, instrumenten die meer iets van ruimteschepen hadden, bizarre kosmische klanken maakten, te beluisteren met een stethoscoop. Klanken die trouwens niet enkel de kinderen konden bekoren…

4-oortreders-duo-3-web

In het atrium stonden eerder al Jeroen Uyttendaele en Dewi de Vree met hun audiovisuele performance Ground. Met houtskool tekenden ze lijnen en vlakken op papier, die ze vervolgens gebruikten om een elektronisch klanksysteem aan te sturen. Het resultaat was voor het oog en het oor prachtig.

5-ground

Na hen werd in het atrium Room D opgesteld. Die fictieve kamer was een ‘belevingsruimte’ waarin acht deelnemers een koptelefoon van de kapstok moesten halen en met die hoofdtelefoon het podium op gingen. Zij kregen eenvoudige instructies om door de ruimte te bewegen (“ga naar de volgende markering en draai in de richting van de rode stip”). Maar de instructies waren niet enkel praktisch: dezelfde stem vroeg je ook bepaalde taferelen voor de geest te halen en zo in je herinneringen te graven. Bovendien ontstond een boeiende interactie tussen al wie op het podium stond. De deelnemers kregen immers verschillende instructies, veranderden van plaats doorheen de ruimte, sloten en openden hun ogen, keken elkaar aan.

6-oortreders-duo-6-web7-oortreders-duo-4-web

Veel van wat er tijdens OORtreders te horen en te zien was, was onverwacht experiment. Zo ook Tasteful Turntables, waarin Lars en Nikolaj Kynde telkens twaalf personen uitnodigden om te proeven van de creaties van chef-kok Maette Martinussen. Het is een geestig onderzoek naar het verband tussen wat je proeft en wat je hoort. Terwijl je de amuses van een draaitafel neemt en proeft, luister je naar een compositie. Vijf keer hetzelfde hapje blijkt niet telkens hetzelfde te smaken als je er andere muziek bij hoort.

Enkele geluidskunstenaars verbleven tien dagen in Klankenbos om er te werken aan een reeks installaties verspreid in het bos. Songline was een nachtelijke wandeling doorheen het aardedonkere bos. Op zoek naar een bizarre relatie tussen techniek en natuur, lieten de kunstenaars hier en daar een installatie oplichten, een elektronische soundscape weerklinken. De verstilling van het bos zelf ging een dialoog aan met de werken en leek gaandeweg misschien zelfs de bovenhand te halen.

9-soundline10-oortreders-duo-5-web11-oortreders-duo-2-web

OORtreders bespeelt de zintuigen als geen ander festival. En dan heb ik het niet eens over alle stukken gehad. Mars II was een indrukwekkende performance waarin beeld én klank van het pianospel catastrofaal ten onder gaan in een regen van as. In de video-installatie Listen To Me van Stijn Demeulenaere kon het publiek kijken naar het luisteren – u leest het goed. En in twee soloperformances draaide Cathy van Eck het gesticuleren van muzikanten om: niet de beweging volgde uit de klank, maar het bewegen genereerde de muziek. Tijdens OORtreders ga je op zoek naar de grens tussen muziek en andere kunst en ontdek je dat die helemaal niet bestaat.

12-maan

Door Emmanuel van der Beek

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Klankenbos, OORtreders, Samhain, Uncategorized, Voor muzikanten en kunstenaars

Samhain ’14 – Co-Art Festival – Memory and Transformation in Neerpelt

The biannual festival Samhain was held for the second time in Neerpelt in the last weekend of October. For three days, Musica and the Provinciaal Domein Dommelhof joined forces to create an interdisciplinary event at public and less public places in the Limburg village.

For Samhain, the entire village is transformed into a concert hall: performances, sound installations and concerts can be found in the church, empty buildings, the playground, the pub, the woods or simply in the street. Some are announced, others unexpected. Besides the professional artists, local groups and amateurs help to create a fantastic atmosphere for this community art weekend.

Omslagfoto Samhain-01

Art for and by the local community

‘Co- art’ means art created or partly created by amateur artists, or art that involves a high level of participation from the local community.

Community art is certainly nothing new. In past centuries, art and music were often a community affair. Collective creations and interdisciplinary festivities were held in town squares and public spaces: colourful processions wound their way through the streets, Lutheran chorales were sung by entire congregations and folk dances brought three or four generations together. Even today, many traditional societies do not distinguish between ‘high-brow’ and ‘low-brow’ art.

For Samhain, Musica and Dommelhof tune into the public sphere and urban environment again, inviting the entire population of Neerpelt to work with professional artists.

© Marc Faes

© Marc Faes

As many local musicians as possible

This community aspect was at its best on the Saturday afternoon, during the impressive concert in Neerpelt church. Almost 200 amateur musicians from five local groups came together to create one big orchestra: De Piccolo’s children and young people’s choir, the North Limburg Academy (NIKO) concert band and percussion ensemble, the Gregorian choir from Achel and the Cadence drummers from Kaulille.

Four generations under one roof. Never before have so many musicians from the Neerpelt area come together in a single orchestra. They performed a work composed especially for the occasion by Michiel De Malsche. About six months ago, this talented composer from Sint-Niklaas was commissioned to write a piece for local ensembles who would sign up to play it. The result, with the same name as the festival, was an exuberant mass for the dead in which De Malsche makes fine use of the church’s spatial potential.

© Marc Faes

© Marc Faes

© Marc Ras

© Marc Ras

© Marc Ras

© Marc Ras

Border between art and life

The show in the church was preceded by a deafening parade by Cadence Drumline outside on the Marktplein. Obviously you did not have to buy a ticket to see the drummers at work outdoors. Many coincidental passers-by who would not necessarily come to the concert in the church or had not even heard of the festival, stopped to listen.

© Marc Ras

© Marc Ras

The borderline blurred between visitors and passers-by; the village square became a stage for unexpected performances by musicians who filled the streets with music.

The other street events had the same effect. The girls from the local dance school performed in a school playground, in the marketplace and in an empty commercial building, residents told local stories to fascinated passers-by and musicians popped up here and there and filled the streets with music. The entire event was coached and coordinated by professional artists: choreographer Koen De Preter, storyteller An Melis and musical improvisers Luc Mishalle and Tim Finoulst

© Marc Ras

© Marc Ras

© Marc Faes

© Marc Faes

© Marc Ras

© Marc Ras

More than just a festival

An event like Samhain needs more than just existing productions and formats on the programme. However there were travelling international sound installations involved, such as The Speakers by British collective Aswarm and the Public Juke Box by the Czech artist Kristof Kintera, but both of these were given local input relevant to the festival.

IMG_5924

© Marc Ras

© Marc Ras

Nevertheless, most of the projects at Samhain were new creations requiring a different approach. These often arose from unusual new partnerships. A good example is KIDSCAM, for which primary school pupils went to visit a home for elderly people with the composer Thomas Smetryns. The children used the results of these inspiration sessions to make a musical animation film with professional coaching.

Site-specific

The Belgian-Dutch sound art duo Donia Jourabchi and Taufan Ter Weel were also inspired by the local surroundings to create their installation All That is Solid. They took two groups of children on an excursion in Neerpelt to record surprising sounds. The result was a remarkable installation in an empty shop.

© Marc Faes

© Marc Faes

Storyteller Joke Emmers found the inspiration for a musical and theatrical partnership with pianist and digeridoo player Johan Taens in the stories she heard locally. The streets of Neerpelt were also shown in a different light. Stijn Lauwers coached various classes at the art academy to create images of the village’s future (Postcards from the Future), based on old postcards and contemporary village life.

Listen here to Radio 2 Limburg’s report on ‘Joke Emmers vertelt’.

Between past, present and future

The theme of Samhain 2014 was ‘memory and transformation’. What do people remember about the past? How have life and the surroundings changed? How will they continue to evolve in the future? This theme also ran through the multidisciplinary evening productions in Dommelhof. On the Saturday evening, old or found image material was raked over to create new meanings in Cinéma Invisible (with Heleen Van Haegenborgh, Jasper Rigole and others) and the repetitive Congo Stamps by Simon Halsberge and Wiet Lengeler.

The previous evening, Elise Caluwaerts and Jurgen De bruyn from Zefiro Torna and the puppet theatre company Ultima Thule performed their show NERF on stage. This magic-realist production was all about human memory as well, and the impact it has on the present. The past and future give us a different perspective on the present.

© Marc Faes

© Marc Faes

Retro DJs’ Thomas Smetryns and Benjamin Dousselaere demonstrated exactly that in the pub ’t Vlaamsch Huis. With their78 rpm records and an old record player from the Radio Museum in Overpelt, they bathed the charming interior of the pub in nostalgia for two evenings running.

© Marc Ras

© Marc Ras

Watch the festival after-movie here:

Samhain ’14 – Co-Art Festival is a community art festival organized every two years by Musica and Dommelhof. The festival was held from Friday 31st October until Sunday 2nd November 2014 at various locations in Neerpelt.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder -English, Samhain

Samhain ’14 – Co-Art Festival – Herinnering en Transformatie in Neerpelt

Tijdens het laatste weekend van oktober vond in Neerpelt opnieuw het tweejaarlijkse festival Samhain plaats. Gedurende drie dagen bundelden Musica en Provinciaal Domein Dommelhof de krachten voor een interdisciplinair gebeuren op publieke en minder-publieke plaatsen in de Limburgse gemeente.

Met Samhain transformeert het hele dorp in een concertzaal: voorstellingen, installaties en performances vinden plaats in de kerk, in leegstaande gebouwen, op de speelplaats, in het café, in het bos of gewoon op straat. Aangekondigd of onverwacht. Niet alleen professionele kunstenaars maken het mooie weer, ook lokale gezelschappen en amateurs nemen deel aan het community art-weekend.

Omslagfoto Samhain-01

Kunst door en met de gemeenschap

Onder ‘community art’ verstaan we kunst die (mee-)gecreëerd wordt door amateurartiesten of kunst die een hoge mate aan participatie veronderstelt van de lokale gemeenschap.

Nieuw is community art zeker niet. In vroegere eeuwen waren kunst en muziek in vele gevallen een gemeenschapsgebeuren. Collectieve creaties en interdisciplinaire feestelijkheden vonden plaats op pleinen en in publieke ruimtes: kleurrijke processies wrongen zich door de straten, Lutherse koralen werden gezongen door de hele kerkgemeenschap, volksdansen brachten drie of meer generaties samen. Nog steeds wordt er bij vele traditionele beschavingen geen onderscheid gemaakt tussen ‘hoge’ en ‘lage’ kunst.

Met Samhain zoeken Musica en Dommelhof opnieuw de publieke ruimte en stedelijke omgeving op, en nodigen ze de hele bevolking van Neerpelt uit om samen te werken met professionele artiesten.

© Marc Faes

© Marc Faes

Zo veel mogelijk lokale muzikanten verzameld

Dit community-gegeven kwam goed tot zijn recht op zaterdagnamiddag tijdens de indrukwekkende creatie in de kerk van Neerpelt. Bijna 200 amateurmuzikanten van 5 lokale groepen vormden samen één groot samengesteld orkest: kinder- en jeugdkoor De Piccolo’s, het harmonieorkest en slagwerkensemble van de Noord-Limburgse Academie (NIKO), het Gregoriaanse koor uit Achel en de drummers van Cadence uit Kaulille.

Vier generaties onder een hoedje. Nooit eerder verzamelden zo veel muzikanten uit Neerpelt zich in één orkest. Samen brachten ze een uitvoering van een nieuw gecomponeerd gelegenheidswerk van Michiel De Malsche. Deze jonge belofte uit Sint-Niklaas kreeg zo’n half jaar geleden de opdracht om een werk te schrijven op maat van de lokale ensembles die zich zouden aanmelden. Het resultaat, dat dezelfde naam draagt als het festival, werd een exuberante dodenmis waarbij De Malsche optimaal gebruik maakte van de ruimtelijke mogelijkheden van de kerk.

© Marc Faes

© Marc Faes

© Marc Ras

© Marc Ras

© Marc Ras

© Marc Ras

Grens tussen kunst en leven

Het spektakel in de kerk werd voorafgegaan door een oorverdovende parade van Cadence Drumline buiten op het Marktplein. Vanzelfsprekend hoefde je geen ticket te kopen om de drummers buiten aan het werk te zien. Vele toevallige passanten die niet noodzakelijk het concert in de kerk zouden bijwonen of die überhaupt niet op de hoogte waren van het festival, bleven stilstaan.

© Marc Ras

© Marc Ras

De grens tussen bezoekers en voorbijgangers vervaagde, het dorpsplein werd schouwtoneel voor onverwachte interventies van muzikanten die de straten vulden met muziek.

Hetzelfde effect bereikten we ook met de andere straatinterventies. De meisjes van de lokale afdeling dans brachten performances op de speelplaats van een school, op de markt en in een leegstaand handelspand, op de hoek van de straat vertelden inwoners lokale verhalen aan verwonderde voorbijgangers, muzikanten duiken her en der op en vullen de straten met muziek. Het geheel werd gestuurd en in goede banen geleid door professionele artiesten: choreograaf Koen De Preter, vertelster An Melis en muzikale improvisatoren Luc Mishalle en Tim Finoulst.

© Marc Ras

© Marc Ras

© Marc Faes

© Marc Faes

© Marc Ras

© Marc Ras

Meer dan een festival

Een evenement als Samhain vraagt om meer dan programmatie van bestaande voorstellingen en formats alleen. Er passeren dan wel rondtrekkende internationale klankinstallaties de revue, zoals The Speakers van het Britse collectief Aswarm en de Public Juke Box van de Tsjech Kristof Kintera, maar die werden beide voorzien van lokale input die relevant is voor het festival.

IMG_5924

© Marc Ras

© Marc Ras

De meeste trajecten van Samhain zijn echter creaties die een andere aanpak vergen. Vaak ontstaan deze uit nieuwe, opvallende samenwerkingen. Een goed voorbeeld daarvan is KIDSCAM, waarvoor leerlingen van de basisschool op visite gingen bij een bejaardentehuis samen met componist Thomas Smetryns. Met de resultaten van deze inspiratiesessies creëerden de kinderen een muzikaal animatiefilmpje onder professionele begeleiding.

Site-specific

Ook het Belgisch-Nederlandse klankkunstduo Donia Jourabchi en Taufan Ter Weel liet zich inspireren door de lokale omgeving voor de creatie van hun installatie All That is Solid. Ze gingen met twee groepen kinderen op stap in Neerpelt om verrassende klanken op te nemen. Met een treffende installatie in een leegstaand handelspand tot gevolg.

© Marc Faes

© Marc Faes

Vertelster Joke Emmers vond in het lokale verhalenerfgoed inspiratie voor een muziekdramatische samenwerking met pianist/didgeridoospeler Johan Taens. Ook de Neerpeltse straten werden vanuit een ander perspectief getoond. Onder leiding van Stijn Lauwers werkten verschillende klassen van de kunstacademie toekomstbeelden uit van de gemeente (Postcards from the Future), gebaseerd op oude postkaarten en de huidige situatie.

Beluister hier de reportage van Radio 2 Limburg over ‘Joke Emmers vertelt’.

© Marc Faes

© Marc Faes

Tussen verleden, heden en toekomst

De thematiek van Samhain ’14 luidde ‘herinnering en transformatie’. Wat herinneren mensen zich van vroeger? Op welke manier zijn het leven en de stad veranderd? Hoe zullen ze in de toekomst verder evolueren? Deze rode draad liep ook door de multidisciplinaire avondvoorstellingen in Dommelhof. Op zaterdagavond werd oud of gevonden beelmateriaal opgerakeld en een nieuwe betekenis gegeven in Cinéma Invisible (o.a. Heleen Van Haegenborgh, Jasper Rigole) en het repetitieve Congo Stamps van Simon Halsberge en Wiet Lengeler.

De avond voordien brachten Elise Caluwaerts en Jurgen De bruyn van Zefiro Torna en het poppentheatergezelschap Ultima Thule de productie NERF op het toneel. Ook deze magisch-realistische voorstelling draait volledig om de menselijke herinnering en de impact daarvan op het heden. Verleden en de toekomst doen het heden vanuit een andere hoek bekijken.

© Marc Faes

© Marc Faes

Zo demonstreerden ook ‘retro deejays’ Thomas Smetryns en Benjamin Dousselaere in café ’t Vlaamsch Huis. Met hun 78-toerenplaten en oude platenspeler uit het Radiomuseum van Overpelt riepen zij twee avonden op rij een nostalgische sfeer op in het charmante interieur van de brasserie.

© Marc Ras

© Marc Ras

Bekijk hier de aftermovie van het festival:

Samhain ’14 – Co-Art Festival is een tweejaarlijks community art-festival van Musica en Dommelhof. Het festival vond plaats van vrijdag 31 oktober tem. zondag 2 november 2014 op diverse locaties in Neerpelt.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Samhain

4.000 nieuwsgierigen voor Samhain

De populariteit van het Keltische nieuwjaarsfeest ‘Samhain’ was nog nooit zo groot. Maar liefst 4.000 toeschouwers kwamen op 31 oktober naar Neerpelt afgezakt om deze oude traditie mee te beleven. Dat het publiek geen Halloweentocht moest verwachten werd al snel duidelijk met de optredens van Voixlà, Logos en Babelouze. Ook de artiesten van Capilla Flamenca en Velotronix waren, in tegenstelling tot de verwachtingen van vele kijklustigen, niet verkleed als heksen, pompoenen of andere typische Halloweenfiguren.

Voor de Kelten begon alles vanuit het donker. Ze rekenden in nachten en winters en lieten zelfs hun dagen beginnen na zonsondergang. Het nieuwe jaar begon voor hen bij de overgang van zomer naar winter, licht naar donker en oud naar nieuw, daar draaide Samhain om. Met deze gedachte in het achterhoofd wilden we opnieuw een prachtig spektakel voor jong en oud beogen. Eerlijkheidshalve moeten we toegeven dat de opkomst ons allen heeft verrast. Vierduizend toeschouwers eenzelfde beleving willen meegeven is een zeer grote uitdaging. Dat we daar niet altijd in geslaagd zijn, moeten we erbij nemen. Het intieme karakter van een mysterieuze tocht doorheen een donker bos, met verrassende elementen die tijd vragen om bekeken en beluisterd te worden, is moeilijk op te leggen aan zo’n grote massa.

Na de wandeling doorheen Klankenbos kondigden de vuurmeesters de weg aan naar het eindspektakel op het kanaal. Dit spektakel werd voorafgegaan door Kiliana, de Piccolo’s en Voixlà. Zij hebben het publiek op deze koude avond kunnen beroeren met hun prachtige stemmen en liederen. Bij de start van het eindspektakel bleek nogmaals de omvang van het publiek. Dat niet iedereen een benijdenswaardig plekje op de eerste rij kon bemachtigen was jammer, maar voor wie het spektakel heeft uitgezeten en beetje bij beetje naar voren kon schuiven was het werkelijk prachtig. De schimmen en schaduwen van de bomen, boot en muzikanten weerspiegelden in het kanaal en waren een streling voor het oog.

Na de laatste tonen van ‘Tous les regrets’ werd het publiek mee op sleeptouw genomen door de fanfare onder leiding van Bert Bernaerts richting Dommelhof. Met deze opzwepende muziek en prachtige kostuums viel het doek over deze veelbesproken Samhain 2012. Een editie waar we lessen uit zullen trekken, maar die ons tegelijkertijd inspireert om nog meer te streven naar een sfeervol, artistiek evenement waarbij zoveel mogelijk lokale mensen en groepen betrokken worden.

© Foto’s Marc Ras

4.000 nieuwsgierigen voor Samhain
Het journaal 1 – 01 november 2012

1 reactie

Opgeslagen onder 12-18 jaar, 8-12 jaar, Klankenbos, Samhain, Voor kinderen en jongeren, Voor muzikanten en kunstenaars, Workshop

Workshops Samhain van start!

Op 31 oktober vindt de tweejaarlijkse Samhain Nocturne voor de derde keer plaats in Neerpelt. Uiteenlopende groepen brengen verrassende acts en performances vol muziek, theater en vuur om zo terug te grijpen naar de roots van dit rituele Keltische nieuwjaarsfeest. Lokale groepen gingen intussen aan de slag met artiesten en bereiden de komende maanden samen enkele bijdragen voor. Deze worden minstens grensverleggend en zeker boeiend! Enkele sfeerbeelden.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder 12-18 jaar, 8-12 jaar, Klankenbos, Samhain, Voor kinderen en jongeren, Voor muzikanten en kunstenaars, Workshop