Tagarchief: klankenbos

Klankenbos voor iedereen

De zomer van Klankenbos is intussen over halfweg. In juli hadden we onze compositiestage SoundMine en een geslaagde Klankenbos Nocturne. Nog tot eind augustus kunnen kinderen tot 12 jaar in het bos op zoek naar de Schat van Vlieg.

Soundmine 2016

(c) Marc Ras

Memorabel was ook het openstellen van ons monumentaal PVC-instrument, dat vorig jaar ontwikkeld werd i.s.m. Stichting Logos, voor publiek begin juli. Het PVC-instrument is een mobiele klankspeeltuin die jong en oud uitnodigt tot muzikale interactie. Tussen de hoge naaldbomen van Provinciaal Domein Dommelhof leefden toevallige passanten, jong en oud, zich uit op de verschillende PVC-onderdelen.

PVC-instrument in Klankenbos

Sprekend voor de participatieve rol van Musica en Klankenbos was de diversiteit aan deelnemers, van voorzichtig aftastende kleutertjes over een groep vriendinnen van middelbare leeftijd tot een bende enthousiastelingen met een mentale beperking.


IMG_1999IMG_1981

Omwille van de ruimtelijke aard van geluidstrillingen en het directe effect ervan op ons lichaam, is klankkunst een zeer toegankelijke kunstvorm voor mensen met een lichamelijke of mentale beperking. Zo kregen we bijvoorbeeld al een afdeling van de Brailleliga over de vloer, wat ons betreft het gedroomde publiek voor Klankenbos gezien hun getraind oor en focus op het auditieve.


IMG_0568IMG_0587

De ervaringsgerichte stijl van de Klankenbosgidsen en -begeleiders maakt de installaties bevattelijk voor alle doelgroepen, ongeacht leeftijd, achtergrond of taal. Ook de monumentaliteit van de installaties (bv. Springtime in a Small Town) en – in sommige gevallen – interactieve interfaces (bv. Konversation) dragen ertoe bij dat je geen geschiedenisboek over geluidskunst gelezen moet hebben om te begrijpen hoe de installaties werken. Onlangs mochten we een groep kinderen uit asielcentrum Leopoldsburg ontvangen die het, ondanks een niet onbelangrijke taal- en culturele barrière, ook uitstekend naar hun zin hadden in Klankenbos.


IMG_2009 (2)

Zij die wél enige kennis van zaken hebben, zoals muzikanten en klankkunstenaars, kunnen zich naast de artistieke ervaring ook te goed doen aan de internationale namen en het technisch vernuft van de kunstwerken. Met twee residenties per jaar en internationale festivals als OORtreders (oktober 2016) betrekken we zowel professionele kunstenaars als kunstenaars in opleiding bij het verhaal van Klankenbos, zoals in april nog de radiostudenten van het Brusselse RITCS.

MUSICA_KVRANCKEN_2016_0027

(c) Kristof Vrancken

MUSICA_KVRANCKEN_2016_9785

(c) Kristof Vrancken

Voor de vele kinderen en gezinnen die we dagelijks op bezoek krijgen in Klankenbos, werd het aanbod het voorbije jaar uitgebreid met drie nieuwe activiteiten. Zo is er nu het XS-parcours voor kinderen vanaf 3 jaar, dat via een gesproken boodschap die weerklinkt uit een vogelhuisje vijf installaties vertaalt naar de leefwereld van jonge kinderen. Nieuw zijn ook de familierondleiding, met speelse werkvormen voor gemengde groepen, en de XS-rondleiding op maat van kleuterklassen.

IMG_1563

(c) Kristof Vrancken

Klankenbos XS rondleiding 26 mei 2016
En dan is er nog een heel aparte doelgroep: de wandelaars, joggers, fietsers, natuurliefhebbers, kubbers, Pokémon-jagers, yogi’s, scoutsgroepen, enz. Mensen die niet noodzakelijk naar Provinciaal Domein Dommelhof komen afgezakt met de intentie om een museumcollectie te bezoeken, maar die vanwege de permanente toegankelijkheid tijdens hun passage toevallig stoten op bizarre constructies als Tacet of Oorsprong.

Kubbers van Noach

In juli kwam de cameraploeg van het veel bekeken één-programma 1000 zonnen langs in Klankenbos:

En ook de komende maanden verwelkomen we bezoekers van allerlei slag; zo organiseert bedrijf Brabantia z’n personeelsdag in Klankenbos, doet de Prader-Willi vereniging Klankenbos aan tijdens haar familiedag, en verwachten we ons weer aan een vloedgolf van kleuterklasjes. Op woensdag 31 augustus kan je ons PVC-instrument nogmaals komen uittesten tussen de bomen van Klankenbos, en krijg je ook een allerlaatste kans om de Schat van Vlieg te komen opgraven… Je had hier al lang moeten staan!

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder 0-4 jaar, 12-18 jaar, 4-8 jaar, 8-12 jaar, Klankenbos, Klankinstallatie, Schat van Vlieg, Uncategorized, Voor kinderen en jongeren, Voor leerkrachten en kinderbegeleiders, Voor muzikanten en kunstenaars

Musica’s jaaroverzicht

2015 loopt op z’n laatste benen. Nieuwjaarsbrieven en goede voornemens worden bovengehaald. Er wordt teruggeblikt en vooruitgekeken.

Voor Musica was 2015 alweer een erg vol jaar waarin we op heel wat pers- en publieksaandacht konden rekenen. Met Babelut Festival en AlbaNova organiseerden we twee geslaagde festivals, in de zomer overspoelden honderden schattenjagers Klankenbos op zoek naar een Vlieghartje, 30 jonge componisten gingen tijdens SoundMine aan de slag met robots en media, eind september dienden we ons beleidsplan voor de periode 2017-2021 in, en op 18 oktober vierden we het slotfeest van 10 jaar Klankenbos.

Blik even mee met ons terug op enkele van Musica’s ‘mijlpalen’ in 2015.

 

YEAH! Eersteklasconcerten met Nadar Ensemble
FEBRUARI

© Tim Theo Deceuninck

© Tim Theo Deceuninck

Een interactief belevingsparcours voor kinderen van het eerste leerjaar waarin ze geconfronteerd worden met hedendaagse muziek. Voor editie 2015 gingen we in zee met Nadar Ensemble. In juni mochten we in Osnabrück de YEAH! Award in ontvangst nemen voor onze Eersteklasconcerten, een internationale erkenning voor vernieuwende muziekeducatieve projecten gericht naar kinderen en jongeren.

Volgende editie: februari 2016 met I Solisti del Vento

Musica wint YEAH! Award op Kunstenpunt.be

 

Maud Vanhauwaert maakt Klankenbos onveilig met klank en poëzie
MAART

© Marc Ras

© Marc Ras

In het kader van 10 jaar Klankenbos lanceerden we een schrijfwedstrijd voor poëzie en proza dat het luisteren en de relatie tussen mens, klank en omgeving onder woorden brengt. Een jury bestaande uit Maud Vanhauwaert, Virginie Platteau en Paul Craenen maakte een selectie van acht teksten die allen een permanente plek kregen in Klankenbos en verschenen in een bundel. Op zaterdag 28 maart werd het gedichtenparcours voorgesteld aan het publiek en bracht Maud Vanhauwaert drie beklemmende teksten bij drie verschillende klankinstallaties. In het filmpje hieronder brengt ze ‘Geluidsinstallatie’ in één van de Houses of Sound.

 

Een zonovergoten in- én outdoor Babelut Festival
JUNI

© Kristof Vrancken

© Kristof Vrancken

Een heus festival met een line-up vol muziek en klankkunst voor de allerkleinsten. Op vrijdag mochten we heel wat kleuterscholen verwelkomen, op zaterdag en zondag konden families met kinderen in Dommelhof maar ook in Klankenbos terecht voor voorstellingen door internationale artiesten, workshops en spelmomenten. Het weer zat mee, de sfeer zat goed. Bekijk hieronder de aftermovie.

 

AlbaNova slaat bruggen tussen oud en nieuw, tussen west en oost & noord en zuid
JUNI

© Tom Jordens

© Tom Jordens

Tijdens de tweede editie van AlbaNova mochten we – alweer onder een stralende zon – een geïnteresseerd en gevarieerd publiek ontvangen voor een programma waarin muzikale uitwisseling en dialoog tussen verschillende culturen centraal stonden. Op het prachtige domein van de Landcommanderij Alden Biesen konden jong en oud ondermeer een mooi participatieproject van de Academie Tongeren ontdekken, naast heel wat historische en avontuurlijke concerten. De Franse artiest Michaël Liberg goot met de hulp van het publiek de festivaldag in een soundscape die je hieronder kan beluisteren.

Volgende editie: zondag 26 juni 2016 met Benjamin Glorieux als festivalgast

 

Schattenjagers zorgen voor kletterende hartjesregen in Klankenbos
JULI-AUGUSTUS

© Gerard Coenen

© Gerard Coenen

Tijdens de jaarlijkse zomercampagne Schatten van Vlieg van Cultuurnet Vlaanderen stond het thema klank centraal. Musica was betrokken bij de voorbereiding van de campagne en schreef mee aan een publicatie voor families rond het thema. Klankenbos werd bovendien het nationale centrum van de campagne met de kinderklankinstallatie LOVE SONG KLANKENBOS. Het collectieve kunstwerk werd voorgesteld tijdens 10 jaar Klankenbos op 18 oktober en ging nadien op reis naar Antwerpen, Brussel en Gent met het BIG BANG Festival.

 

SoundMine – We are the robots
JULI

© Marc Ras

© Marc Ras

Een internationale compositiestage onder leiding van kunstenaars-docenten van topniveau in het prachtige decor van Provinciaal Domein Dommelhof. De zestiende editie werd er eentje om te koesteren. Jongeren en jongvolwassenen uit binnen- en buitenland verzamelden in Neerpelt voor een week grensverleggend componeren onder begeleiding van Wim Henderickx, Diederik Glorieux en Jorrit Tamminga. Dit jaar kregen ze ook de kans om werk te schrijven én te programmeren voor het Robotorkest van Stichting Logos. Het toonmoment werd zodoende een bijzonder spektakel.

Volgende editie: juli 2016 i.s.m. deFilharmonie

 

MuseumSound(s) voorziet Museumnacht Antwerpen van een live soundtrack
JULI

Samen met AmuseeVous lanceerden we een oproep naar jonge klankkunstenaars. De uitdaging: aan de slag gaan met de akoestische identiteit van een museum en er een soundscape of klankinstallatie rond creëren voor Museumnacht Antwerpen op 1 augustus. Zes jongeren werden geselecteerd en gingen aan de slag in en met het Museum Plantin-Moretus, Rockoxhuis, Maagdenhuismuseum, MAS, M KHA en FoMu. De deelnemers brachten ook een knappe KlankGuerrilla op lichtschip Westhinder voor het MAS. Bekijk de aftermovie hieronder.

 

Klankroute Wereldoorlog I op het VRT-journaal
AUGUSTUS

Op zondag 9 augustus stelden we onze nieuwe Klankroute Wereldoorlog I (Noord-Limburg) voor aan pers en publiek in de Achelse Kluis. Twee Nederlandse en twee Belgische componisten lieten zich inspireren door lokale gebeurtenissen tijdens de Eerste Wereldoorlog en schreven luisterwandelingen op maat van vier plekken in Neerpelt en Hamont-Achel. Tijdens de presentatie kon het publiek de soundscapes met tablet of smartphone verkennen. Ook de VRT kwam een kijkje nemen, en zo verscheen onze nieuwe klankroute in prime time op tv! Bekijk het nieuwsfragment hieronder.

 

Petrus Alamire revisited – Eigentijdse benaderingen tijdens Laus Polyphoniae
AUGUSTUS

© Frederik Sadones

© Frederik Sadones

In 2015 werd onze International Young Artist’s Presentation eenmalig omgedoopt tot International Petrus Alamire Lab. Petrus Alamire stond nl. centraal tijdens Laus Polyphoniae en we wilden artiesten en ensembles uitdagen om creatief aan de slag te gaan met de erfenis van deze veelzijdige man. Voor het eerst kwamen hedendaagse adaptaties en multidisciplinaire projecten ook in aanmerking, met een zeer gevarieerde concertwandeling door Antwerpen als resultaat. Raquel Andueza en Eric Sleichim tekenden voor de coaching.

Volgende editie: augustus 2016 met coaching door Raquel Andueza en Peter Van Heyghen

 

10 jaar Klankenbos – Klankkunstfeest voor klein en groot
OKTOBER

© Marc Ras

© Marc Ras

Klankenbos bestaat 10 jaar in 2015 en dat werd uitgebreid gevierd met een groots internationaal klankkunstevenement op zondag 18 oktober. Zo’n 1000 nieuwsgierigen kwamen een kijkje nemen en genieten van performances door klankkunstenaars, rondleidingen en andere activiteiten. Ook Minister van Cultuur Sven Gatz was van de partij. Met de inhuldiging van de nieuwe installatie liglicht van Laura Maes telt Klankenbos nu zestien fysieke en virtuele installaties die jong en oud uitnodigen om bewust om te gaan met klank en geluid. Beluister hieronder een interview op Klara met directeur Paul Craenen over 10 jaar Klankenbos.

 

Musica deelt haar expertise met de wereld
NOVEMBER-DECEMBER

IMG_1095 (2)

Musica deelt haar resultaten uit veldwerk en labo’s graag met de brede culturele sector en academische wereld. Begin december verzamelden specialisten in muziekeducatie uit alle hoeken van Europa in Neerpelt voor het symposium ‘Musicaklassen Extra, a glimpse of an educational future?’ In september zetten we samen met deSingel en Academie Antwerpen het project Art Educator in Residence aan, dat coaching voorziet voor vernieuwende projecten van kunsteducatoren in opleiding. Onlangs verzorgden we ook twee gastcolleges bij LUCA Lemmens rond werken met de allerkleinsten en in de non-formele sector. Eveneens de start van een samenwerking op langere termijn die ons in staat stelt onze expertise te delen met een aankomende generatie muzikanten.

 

Meerstemmige Musicaklassen met Petrus Alamire en Orlando Lassus
JANUARI-DECEMBER

Jaarlijks gaan zo’n 1000 leerlingen en leerkrachten uit het basisonderwijs tijdens de Musicaklassen een week lang aan de slag met klank en muziek, beweging en dans. In 2015 werd er gewerkt en geëxperimenteerd rond meerstemmigheid, zowel vocaal als instrumentaal. Petrus Alamire stond centraal in de eerste helft van het jaar, in de tweede helft nam Orlando Lassus de fakkel over. Onderstaande compilatie van toonmomenten toont de mooie resultaten.

 

Ukelila maakt vrij en blij
JANUARI-DECEMBER

Ukelila is een vernieuwend muziekeducatief programma dat kinderen in Limburgse basisscholen met een multicultureel karakter de kans biedt om een instrument (naar keuze) te leren bespelen en al snel samen te musiceren in een orkest. Ukelila werd aangezet in januari 2014 en kende in 2015 een hoge vlucht. In Genk startte in september een nieuwe groep jongens en meisjes van het 3de en 4de leerjaar uit Basisschool Stippe Stap en de Sint-Jozefschool, daar bestaan nu twee orkesten naast elkaar. Ook in Beringen ging een Ukelilaproject van start, met nu al mooie resultaten. Bekijk hieronder een filmpje over de effecten van Ukelila op de kinderen.

 

Musica’s goede voornemens zijn terug te vinden op www.musicaportfolio.org. Daar geven we je een overzicht van onze ambities voor de komende jaren.

Op een mooi eindejaar en een prachtige toekomst!

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder 10 jaar Klankenbos, AlbaNova, Babelut, Eersteklasconcerten, International Petrus Alamire Lab, Klankenbos, KlankGuerrilla, Musicaklassen, Muzikaal Erfgoed, Onderzoek en ontwikkeling, Schat van Vlieg, SoundMine, Uncategorized

Ten years of sound art in public spaces

Campagnebeeld voor website-01

On Sunday 18th October, Musica celebrated the tenth anniversary of Klankenbos. After a decade of creating art in the open air, Klankenbos still defies categorisation in the world of sound art. There is no other collection like it in Europe. It is true that contemporary art museums are paying more attention to sound art today than they used to, but often only to a limited extent and within the confines of their four walls. Neither do the many sound art exhibitions and festivals in our region offer a permanent collection with free admission like Musica’s Klankenbos. Among the trees of the Provinciaal Domein Dommelhof in Neerpelt are sixteen unique and extremely diverse pieces of sound art by Belgian and – especially – foreign artists, in relatively quiet surroundings. So we have every reason to celebrate.

The sound installations in Klankenbos are not works of art that have been purchased, but unique creations developed for a specific location in the woods, designed in harmony with nature and the acoustic environment. This interaction has resulted in the sound artists and other artists building up a close relationship with the site. So they responded enthusiastically to the invitation to come back to Neerpelt on 18th October for an afternoon of sound art, music, poetry and quiet in the open air.

(c) Kristof Vrancken

(c) Kristof Vrancken

(c) Kristof Vrancken

(c) Kristof Vrancken

Paul Panhuysen’s Kanariestudio and Pierre Berthet’s Houses of Sound date back to 2005, making them the oldest installations in Klankenbos.

Living sound exhibition

The artists also got the chance to show off their other talents besides making sound installations: some of them have a background as a musician or performer as well. It was exciting to watch live performances by Erwin Stache (Konversation), Rozalie Hirs (Curvices) and Tony di Napoli (Chaise Résonnante) at various locations in Klankenbos.

(c) Marc Ras

(c) Marc Ras

In a series of short live acts, Erwin Stache showed that humour and electronic music make an excellent combination. Pressing his face between sensory iron rods or playing with beeping and crunching noises, Stache captivated listeners of all ages without compromising his artistry. On the same stage, the composer and poet Rozalie Hirs balanced on the vague border between sound and poetry with a mixture of electronic soundscapes and spoken texts. Her performance corresponded closely to the presentation of her poetry collection Het laat zich niet vangen (published by Uitgeverij P), with ten texts pondering the relationship between humans, sound and environment.

(c) Marc Ras

(c) Marc Ras

A little further away, Tony di Napoli translated the principle behind his installation Chaise Résonnante into a live performance: he produced sound out of stones using resonators, subtly filling the banks of the Dommel with humming microtonal frequencies. Peter Jacquemyn treated us to a repeat performance of his Long String(s), which was on the programme for Samhain 2012, on the Finnish trail. All afternoon, these live interventions mingled with the subtle sound environment of the permanent collection. That collection was highlighted even more during 10 Years of Klankenbos with free tours for visitors of all ages.

(c) Gerard Coenen

(c) Gerard Coenen

(c) Marc Ras

(c) Marc Ras


An ear for young talent and promising artists

As is so often the case at Musica, we paid special attention to young creators. Klankenbos resident Stijn Demeulenaere created a customised soundscape for the wood in Radio Forest, which he performed with live processing on two occasions for the listeners who had gathered around him in the hut.

(c) Marc Ras

(c) Marc Ras

Indoors, in Dommelhof Theatre, visitors got a sneak preview  of the multiplayer game environment Attr-X by Yvan Vander Sanden, who has developed several interactive applications for Musica in the past. This first-person game (work in progress) allows players to experiment with all kinds of sound-producing objects and crazy sound effects.

Five participants in Musica’s international composition course SoundMine also took to the stage at 10 Years of Klankenbos: Umut Eldem, Liesbet Decrock, Carlos Brito Dias, Cem Özcelik and Cyriel de Clippel. These promising composers had the chance to compose a piece this year for the famous Logos Foundation robot orchestra. The results of the process were performed live by a mechanical piano, cornet and snare drum.

(c) Marc Ras

(c) Marc Ras

As for young children and toddlers: they could have the time of their lives in the shower of hearts that made up the children’s installation LOVE SONG KLANKENBOS that was created in Klankenbos over the summer. During a sound treasure hunt, almost a thousand children from all over Flanders contributed a heart with their unique sound to this artwork, which was made as part of the Schatten van Vlieg campaign (with Cultuurnet and ChampdAction).

(c) Gerard Coenen

(c) Gerard Coenen


Klankenbos is growing

During the official closing event at 10 Years of Klankenbos, Musica’s director, Paul Craenen, emphasised that Klankenbos is not a static exhibition but a constantly evolving laboratory where amateurs and professionals can experiment with sound. That was also reflected in the programme, with the presentation of no less than four new installations.

(c) Marc Ras

(c) Marc Ras

Two of the new installations are mobile, in the sense that they are not really a fixed part of the Klankenbos collection but can be set up during external festivals and events. One is a monumental PVC instrument created by the Logos Foundation that allows children, parents and musicians to make music together, and the other is a new version (in fact the third) of the Self-Simulator. The latter is a wearable art work based on a concept by Simon Steen-Andersen.

(c) Gerard Coenen

(c) Gerard Coenen

Bart van Dongen’s virtual listening walk has also been added to the Klankenbos collection. This interactive sound walk is part of the World War One Sound Route and can be experienced using a GPS-based app.

As the icing on the cake, Musica presented a brand new physical installation by the Belgian sound artist Laura Maes. In collaboration with the Logos Foundation, she created a musical toy for the open-air playground Scoutsrally beside Klankenbos. This allows Klankenbos to go literally beyond its own borders. Liglicht is a public bench that reacts to light. By covering part of the surface, the intensity of the light is reduced, influencing the patterns of sound.

(c) Marc Ras

(c) Marc Ras


Looking forward to 20 years of Klankenbos?

The Klankenbos adventure is far from over. Musica is planning many more activities in 2016 based on musical discovery and participation in and around Klankenbos. An important aspect of this is the residency programme. In the spring, students from the RITCS in Brussels will come to Klankenbos for inspiration and young artists from the Dutch sound collective Soundlings will take their turn in the autumn.

We are also looking forward to an updated range of activities for various target groups in the spring, and the national meeting of the Federation of Tourist Guide Associations in the summer. Last but not least, Musica and Dommelhof are organising an event around transdisciplinary art, with the focus on sound. Be sure to note Saturday 22 October 2016 in your diary!

10 years of Klankenbos was organised by Musica, Impulse Centre for Music in partnership with Provinciaal Domein Dommelhof, Gonzo Circus, UiTmetVlieg.be, the town of Neerpelt, Kunstacademie Noord-Limburg, PNEM Sound Art Festival and BesteBuren.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder -English, 10 jaar Klankenbos, Klankenbos, Klankinstallatie, Schat van Vlieg

10 jaar klankkunst in de publieke ruimte

Campagnebeeld voor website-01

Op zondag 18 oktober vierde Musica het 10-jarige bestaan van Klankenbos. Na een decennium van creëren in openlucht is Klankenbos nog steeds een buitenbeentje in de wereld van de klankkunst. Er bestaat namelijk geen vergelijkbare collectie in Europa. Weliswaar besteden musea voor hedendaagse kunst vandaag meer aandacht aan geluidskunst dan voorheen, vaak blijft dit relatief beperkt in omvang en bovendien begrensd door vier muren. Ook de vele klankkunstexposities of -festivals in onze contreien bieden geen permanente collectie die gratis toegankelijk is zoals Musica’s Klankenbos. Tussen de bomen van Provinciaal Domein Dommelhof in Neerpelt huizen in relatieve rust zestien unieke en uiterst diverse geluidskunstwerken van kunstenaars uit binnen- en vooral buitenland. Reden genoeg voor een feestje dus.

De klankinstallaties in Klankenbos zijn geen aangekochte kunstwerken, maar unieke creaties die ontwikkeld werden voor een specifieke plek in het bos en in harmonie met de natuur en akoestische omgeving werden vormgegeven. Door deze wisselwerking bouwden de betrokken (klank)kunstenaars een nauwe band op met het domein. Ze gingen dan ook graag in op de uitnodiging om op 18 oktober opnieuw naar Neerpelt af te zakken voor een namiddag vol klankkunst, muziek, poëzie en stilte in openlucht.

(c) Kristof Vrancken

(c) Kristof Vrancken

(c) Kristof Vrancken

(c) Kristof Vrancken

De Kanariestudio van Paul Panhuysen en Houses of Sound van Pierre Berthet dateren uit 2005 en zijn daarmee de oudste installaties in Klankenbos.

Levende klanktentoonstelling

De kunstenaars kregen bovendien de kans om te tonen wat ze nog meer in hun mars hebben naast het maken van klankinstallaties. Sommige onder hen hebben namelijk ook een achtergrond als muzikant of performer. Zo brachten Erwin Stache (Konversation), Rozalie Hirs (Curvices) en Tony di Napoli (Chaise Résonnante) verrassende live performances op verschillende locaties in Klankenbos.

(c) Marc Ras

(c) Marc Ras

In een reeks van korte live optredens toonde Erwin Stache dat humor en elektronische muziek prima samengaan. Zijn gezicht drukkend tussen sensorische ijzeren staven of spelend met piep- en knars-geluidjes, kon Stache zowel jong als oud bekoren, zonder aan artistiek sérieux in te boeten. Op datzelfde podium balanceerde componist en dichter Rozalie Hirs dan weer op de vage grens tussen klank en poëzie met een mix van elektronische soundscapes en spoken word. Hiermee sloot de performance nauw aan bij de voorstelling van de gedichtenbundel Het laat zich niet vangen (i.s.m. Uitgeverij P), met 10 teksten die mijmeren over de relatie tussen mens, klank en omgeving.

(c) Marc Ras

(c) Marc Ras

Iets verderop vertaalde Tony di Napoli het principe van zijn installatie Chaise Résonnante in een live gegeven: hij bracht natuurstenen aan het klinken via resonatoren en vulde zo subtiel de oevers van de Dommel met zoemende microtonale frequenties. Peter Jacquemyn mocht dan weer zijn Long String(s), ook al op het programma van Samhain 2012, overdoen aan de Finse piste. Op die manier versmolten een namiddag lang live interventies met het subtiele klankbeeld van de permanente collectie. Die collectie werd tijdens 10 jaar Klankenbos bovendien extra in de schijnwerpers gezet met gratis rondleidingen voor jong en oud.

(c) Gerard Coenen

(c) Gerard Coenen

(c) Marc Ras

(c) Marc Ras


Oor voor jong talent en beloftevolle kunstenaars

Zoals vaak bij Musica ging er bijzondere aandacht uit naar jonge makers. Klankenbosresident Stijn Demeulenaere creëerde een soundscape op maat van het hout van Radio Forest, die hij tweemaal live bewerkte voor de toehoorders die zich in de hut rond hem verzameld hadden.

(c) Marc Ras

(c) Marc Ras

Binnen in Theater Dommelhof konden bezoekers zich in avant-première uitleven in de multiplayer game omgeving Attr-X van Yvan Vander Sanden, die voor Musica al verschillende interactieve applicaties ontwikkelde. Dit first-person spel (work in progress) laat toe om te experimenteren met allerlei klinkende objecten en verregaande geluidseffecten.

Ook vijf deelnemers van Musica’s internationale compositiestage SoundMine kregen een podium tijdens 10 jaar Klankenbos: Umut Eldem, Liesbet Decrock, Carlos Brito Dias, Cem Özcelik en Cyriel de Clippel. Deze beloftevolle componisten kregen dit jaar de kans om te componeren voor het befaamde robotorkest van Stichting Logos. De resultaten van hun traject werden live uitgevoerd door een mechanisch bespeelde piano, cornet en snare drum.

(c) Marc Ras

(c) Marc Ras

De allerkleinsten konden zich dan weer volledig uitleven in de hartjesregen van de kinderinstallatie LOVE SONG KLANKENBOS, die tijdens de zomermaanden werd opgebouwd in Klankenbos. Via een klankenzoektocht voegden bijna 1000 kinderen van over heel Vlaanderen een hartje met hun unieke geluid toe aan dit kunstwerk, dat in het kader van de Schatten van Vlieg campagne gerealiseerd werd (i.s.m. Cultuurnet en ChampdAction).

(c) Gerard Coenen

(c) Gerard Coenen


Klankenbos breidt uit

Tijdens het officiële slotmoment van 10 jaar Klankenbos benadrukte Musicadirecteur Paul Craenen dat Klankenbos geen statische tentoonstelling is, maar een steeds evoluerend labo waar amateurs en professionelen met klank kunnen experimenteren. Dat weerspiegelde zich ook in het programma met de presentatie van maar liefst vier nieuwe installaties.

(c) Marc Ras

(c) Marc Ras

Twee van die nieuwe installaties zijn mobiel, in die zin dat ze eigenlijk geen vast onderdeel uitmaken van de Klankenbos-collectie, maar opgesteld kunnen worden tijdens externe festivals en evenement. Het gaat om een monumentaal, door Stichting Logos vervaardigd PVC-instrument dat kinderen, ouders en muzikanten samen laat musiceren, en om de (inmiddels derde) versie van de Self-Simulator. Die laatste is een draagbaar kunstwerk naar een concept van Simon Steen-Andersen.

(c) Gerard Coenen

(c) Gerard Coenen

Ook de virtuele luisterwandeling van Bart van Dongen werd toegevoegd aan de collectie van Klankenbos. Deze interactieve geluidswandeling maakt deel uit van de Klankroute Wereldoorlog I en kan via een GPS-gestuurde app ervaren worden.

Als kers op de taart stelde Musica een gloednieuwe fysieke installatie van de Belgische kunstenaar Laura Maes voor. In samenwerking met Stichting Logos creëerde zij een muzikaal speeltuig voor de openluchtspeeltuin Scoutsrally, naast Klankenbos. Hiermee treedt Klankenbos letterlijk uit zijn grenzen. Liglicht is een publieke zitbank die reageert op licht. Door een deel van het oppervlak af te dekken, vermindert de intensiteit van het licht en wordt het verloop van de klank beïnvloed.

(c) Marc Ras

(c) Marc Ras


Op naar 20 jaar Klankenbos?

Het avontuur van Klankenbos is nog lang niet ten einde. Ook in 2016 plant Musica weer heel wat activiteiten rond muzikale ontwikkeling en participatie in en rond Klankenbos. Een belangrijk onderdeel daarvan blijven de residenties. In het voorjaar zullen studenten van het Brusselse RITCS inspiratie komen opdoen in Klankenbos terwijl in het najaar de jonge kunstenaars van en het Nederlandse geluidscollectief Soundlings aan de beurt zijn.

Verder is het uitkijken naar het vernieuwde activiteitenaanbod op maat van verschillende doelgroepen in het voorjaar en de nationale bijeenkomst van de Federatie Toeristische Gidsenverenigingen in de zomer. Last but not least organiseert Musica i.s.m. Dommelhof een evenement waar transdisciplinaire kunst centraal zal staan, met focus op geluid. Noteer alvast zaterdag 22 oktober 2016 in je agenda!

10 jaar Klankenbos was een organisatie van Musica, Impulscentrum voor Muziek i.s.m. Provinciaal Domein Dommelhof, Gonzo Circus, UiTmetVlieg.be, gemeente Neerpelt, Kunstacademie Noord-Limburg, PNEM Sound Art Festival en BesteBuren.

1 reactie

Opgeslagen onder 10 jaar Klankenbos, Klankenbos, Klankinstallatie

Klankenbos residentie DKO

20-22 maart 2015

In maart ontving Musica een groep leerlingen uit het deeltijds kunstonderwijs op het domein van Klankenbos. Met leerlingen uit de klassen experimentele muziek van Oud-Heverlee (groep van Jasper Vanpaemel), Heist-op-den-Berg (Barbara Buchowiec) en de compositieklas van Mol (Dagmar Feyen) was het een school-overschrijdende samenwerking.

Onder leiding van componist en percussionist Jacob Vanneste bouwden de leerlingen samen aan een verrassende klankinterventie in de bar van Dommelhof. Daar trakteerden ze het publiek van het zeventiende TAKT festival tussen de avondvoorstellingen door op een muzikaal samenspel waarbij de ruimtelijke kwaliteiten van de bar ten volle benut werden.

© Marc Faes

© Marc Faes

Publieke ruimte als muziekinstrument

Vanuit het idee dat alles gebruikt kan worden als instrument voor muzikale creatie werd er gretig geëxperimenteerd met stoelen, tafels of pilaren. Zelfs de glazen van de bar kregen een rol in de klankinterventie. Akoestisch, versterkt door contactmicrofoons of vervormd met effectenpanelen. Met strijkstokken werd een pianosnaar, die tussen twee pilaren in de bar gespannen was, aangestreken. De ruimte werd als het ware omgedoopt tot een groot muziekinstrument.

IMG_0259

KlankGuerrilla

Door deze ruimtelijke werkwijze kwamen heel wat onverwachte factoren in het spel. Alleen de grote lijnen van de interventie werden op voorhand afgesproken. Het muzikale ‘opvulwerk’ werd live geïmproviseerd. Doordat de performers op verschillende punten in de zaal stonden, werd ook hun zicht belemmerd door het rechtstaande publiek. Dit leidde tot een verrassende interventie eerder dan een vastgelegde performance.

© Marc Faes

© Marc Faes

© Marc Faes

© Marc Faes

© Marc Faes

© Marc Faes

© Marc Faes

© Marc Faes

In het begin zorgden deze toevallige aspecten voor een interessante dubbelzinnigheid. Aanvankelijk was het voor de meeste festivalgangers zelfs niet duidelijk dat er een interventie aan de gang was. Er werd bewust gebalanceerd op de grens tussen de normale gang van zaken in de bar en een gekunstelde enscenering. Hier begint iemand met kopjes te spelen; daar klinkt de fluitende resonantie van een glas water. Pas na enige tijd traden de muzikale ingrepen duidelijker op naar de voorgrond.

Op vrijdag 22 mei geeft componist en percussionist Jacob Vanneste de workshop KlankGuerrilla’in het kader van het festival SENSATIO in Houthalen. Het toonmoment gaat door om 20u.

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Klankenbos

Gedichtenparcours 10 jaar Klankenbos

Klankenbos viert in 2015 zijn 10-jarig bestaan, een aanleiding voor Musica om aan de slag te gaan met de relatie tussen klank en poëzie. Hoe beschrijf je de wereld van de geluiden in woorden? Kan de ervaring van klank in taal gevangen worden? Samen met Poëziecentrum en Creatief Schrijven lanceerden we begin januari een oproep. We daagden schrijvers en dichters uit om op een treffende manier de complexiteit van het luisteren en de vluchtigheid van klanken te verwoorden, om te mijmeren over de relatie tussen mens, klank en omgeving. Metaforisch of recht voor de raap, in veel of weinig woorden.

Flyer oproep gedichtenparcours_LR1 recto

We zochten een jury en vonden in de jonge dichteres Maud Vanhauwaert, recent winnares van de publieksprijs van de Herman de Coninckprijs, een inspirerende bondgenote. Ze had onmiddellijk oor naar ons idee. Ook schrijfster Virginie Platteau, die eerder al een tekst over stilte schreef voor Rekto:Verso, zei onmiddellijk toe. Paul Craenen, directeur van Musica, vervolledigde het panel.

Maud Vanhauwaert kwam ook naar Klankenbos voor een rondleiding en was erg geïntrigeerd door de klankinstallaties. Ze herhaalde de oproep in een leuk filmpje.

En de gedichten stroomden letterlijk binnen. Heel veel gedichten over stilte, maar gelukkig kwamen ook andere invalshoeken aan bod. Maar liefst 350 inzendingen mochten we ontvangen, uit België en Nederland, van jonge, beginnende schrijvers en doorwinterde poëten. De jury boog zich over deze woordenmassa en toonde zich verheugd over de kwaliteit van de ingezonden teksten. Na heel wat wikken en wegen kwamen ze tot een selectie van acht gedichten waarvan ze vonden dat ze absoluut een plaatsje verdienden in Klankenbos.

Het gaat om ‘De mug’ van Kaat de Jong (NL), ‘Echolocatie’ van Annelies Vanherck (BE), ‘HAIKU’ van Rolf Clason (NL), ‘Lettergreep’ van Tijl Nuyts (BE), ‘Imaginary Good Guy’ van Martin Carrette, ‘Het laat zich niet vangen’ van R.M. van Dobben (NL), ‘Polygoonbos’ van Rik Dereeper (BE) en ‘SMALLER MAKEN’ van Marcus Yrzun.

Acht zeer verschillende teksten en invalshoeken. Sommige herleid tot de essentie, zoals de haiku van Rolf Clason, andere in prozavorm zoals ‘De mug’ van Kaat de Jong of in ettelijke strofen zoals ‘Lettergreep’ van Tijl Nuyts.

Op zaterdag 28 maart organiseerden we een publieksmoment, om het poëzieparcours officieel in te huldigen in aanwezigheid van de geselecteerde dichters, de jury en iedereen die erbij wou zijn.

Onder een grijze lucht stapten we in stilte op, van gedicht tot gedicht. We hielden eerst halt bij de installatie Tacet waar alle teksten over stilte aan bod kwamen. Nadien ging het richting Composed Nature waar Maud Vanhauwaert het publiek betrok bij een collectieve soundscape en bekende de regel ‘hoe de takken elkaar met de vinger wijzen’ te willen stelen van Annelies Vanherck. De Houses of Sound vormden de laatste stop, waar Maud het pakkende ‘De geluidsinstallatie’ bracht, begeleid door de resonanties van de Houses of Sound.

© Marc Ras

© Marc Ras

© Marc Ras

© Marc Ras

© Marc Ras

© Marc Ras

© Marc Ras

© Marc Ras

© Marc Ras

© Marc Ras

© Marc Ras

© Marc Ras

Tot slot werden drie van de acht geselecteerde gedichten bekroond en hun auteurs beloond met een tablet.

Maud Vanhauwaert verdedigde haar keuze voor ‘Het laat zich niet vangen’ van R.M. van Dobben, die helaas niet aanwezig kon zijn, als volgt: “Op het einde van het gedicht verstrengelen de woorden zich in elkaar en ontaarden ze in raaskallende klanken. Het levert een komische mishmash op. Je zou het ook kunnen interpreteren als een verwoede en misschien zelfs wanhopige poging van ‘het’ om terecht te komen bij ‘jou’. (…) Het is een gedicht dat je kan voelen, maar waarvan je de betekenis nèt niet kan vangen. Zo staat het ook in de titel. Eigenlijk vormt het een klankenbosje op zichzelf.”

Virginie Platteau lichtte de keuze voor ‘Polygoonbos’ van Rik Dereeper toe: “De blik vanuit het heden maakt met afwezige, weggestorven geluiden precies het verleden heel even weer erg tastbaar. Er vindt verstomming plaats, de stilte die hier heerst is een verzwijgen. De rust, de stilte van een bos bedekt een roerige geschiedenis. Dat geldt ook elders, geldt ook hier.”

© Marc Ras

© Marc Ras

Tot slot had Paul Craenen het over de nominatie van ‘SMALLER MAKEN’ door Marcus Yrzun: “’SMALLER MAKEN’ van Marcus Yrzun is een performance op papier. Het is een gedicht in een opvallende, originele outfit, maar veel meer dan een visuele gimmick is zijn uiterlijke vorm tegelijk een helder concept dat samenvalt met de inhoud en virtuoos, met veel vaart en raak gekozen woorden naar een humoristische pointe leidt.”

© Marc Ras

© Marc Ras

Benieuwd naar de gedichten? Kom dan zeker een kijkje nemen in Klankenbos. Aan de hand van de nieuwe plattegrond, die gratis mee te nemen is aan de ingangen van Klankenbos, kan je het gedichtenparcours vanaf heden op eigen houtje verkennen. In het najaar verschijnt er ook een thematische publicatie waarin de gedichten zullen worden opgenomen. Deze zal tijdens het internationale klankkunstevenement op 18 oktober worden voorgesteld.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder 10 jaar Klankenbos, 12-18 jaar, 8-12 jaar, Klankenbos, Klankinstallatie, Voor muzikanten en kunstenaars

De zomer van Klankenbos

Een flinke nazomer, een nieuw schooljaar stilaan op kruissnelheid, een relatieve rust die is weergekeerd in Klankenbos. Tijd om achterom te kijken naar twee drukke zomermaanden. Eerst was er opnieuw de ‘Schat van Vlieg’. Voor Musica een kleinschalige actie, maar wel met een groot effect: een niet aflatende stroom van kinderen, ouders, grootouders gingen dagelijks op zoek naar een schat in het bos, waarbij ze tegelijk op een speelse wijze kennis maakten met de kunstwerken in Klankenbos. Een tweede kinderactie was de nieuwe workshop ‘Trommelbos’ van percussionist Bert Braeken. De naam zegt alles: ritme in en met het bos, een vrolijke workshop ecopercussie voor kinderen van 6 tot 9 jaar die tweewekelijks werd georganiseerd.

Maar de zomer van 2012 zal vooral bijblijven als de zomer van Awakening Woods en de komst van drie nieuwe permanente installaties (waarvan één nog in opbouw). Die nieuwe aanwinsten, Manifesta 9 en twee unieke media-installaties waren voldoende argumenten om een expo te organiseren waarmee Klankenbos nog eens extra in de kijker kon worden gezet. Een doelstelling die ruim gehaald werd: een grote opkomst bij de opening, wekelijkse rondleidingen die druk werden bijgewoond, aandacht in lokale, nationale en zelfs internationale pers, radio-interviews en televisie, wellicht een kleine 10.000 bezoekers in een goeie maand tijd. Tegelijk was Awakening Woods ook erg leerzaam. De aandacht van het publiek kanaliseren in een vrij toegankelijk, publiek domein, bleek opnieuw niet vanzelfsprekend. Alle plannetjes en richtingaanwijzers ten spijt, zal een groot deel van de bezoekers de installaties van Rudi Knoops, Carolina Goradesky en Filip Daniels binnen in Dommelhof Theater gemist hebben. De psychologische drempel om van buiten naar binnen te lopen bleek groot, maar het viel vooral op hoe makkelijk mensen de weg kwijtraken, hoe ze in dit gps-tijdperk niet meer in staat zijn een plan te lezen, laat staan een gebruiksaanwijzing. Hoe maak je duidelijk dat je de installatie Composed Nature moet bellen om de bomen aan het ruisen te brengen, maar dat je anderzijds niet moeten wachten op antwoord van een menselijke stem? Hoe nodig je uit om tijd te nemen voorbij de eerste oogopslag of oorindruk?

Balanceerwerk op de dunne koord tussen teveel of net te weinig informatie, tussen zachte uitnodiging of dwingende prikkel, tussen publieksgerichtheid en artistieke missie. We zullen er de komende maanden opnieuw hard aan werken.

Afbeelding

Afbeelding       Afbeelding

Afbeelding

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Klankatlas, Klankenbos, Klankinstallatie, Schat van Vlieg, Voor muzikanten en kunstenaars